Huyện đảo Phú Quý, thuộc tỉnh Lâm Đồng (Bình Thuận cũ), là một quần thể thiên nhiên kỳ vĩ nằm cách đất liền khoảng 120km. Ngoài đảo lớn đóng vai trò trung tâm, Phú Quý còn được kiến tạo từ một chuỗi 10 hòn đảo lớn nhỏ độc đáo. Mỗi hòn đảo mang một câu chuyện riêng, một vẻ đẹp riêng, cùng nhau tạo nên bức tranh đa sắc về quốc phòng, sinh thái và tiềm năng du lịch không giới hạn của Phú Quý.
I. Vị trí Chiến lược và Nét Đặc trưng Chung
Quần đảo Phú Quý nằm ở vị trí chiến lược (từ 10°29′ đến 10°33′ vĩ độ Bắc và 108°55′ đến 108°58′ kinh độ Đông), cách đất liền Phan Thiết khoảng 120km. Tổng diện tích xấp xỉ 18 km”. Trong 10 đảo lẻ, chỉ có Hòn Tranh có cư dân sinh sống.
| Cụm đảo | Hòn đảo tiêu biểu | Đặc điểm nổi bật |
| Phía Đông Nam | Hòn Tranh, Hòn Hải, Hòn Đồ Lớn, Hòn Đồ Nhỏ, Hòn Tro | Điểm cơ sở, san hô, hải đăng, đảo mới hình thành. |
| Phía Bắc/Đông Bắc | Hòn Trứng, Hòn Đen, Hòn Giữa, Hòn Đỏ | Địa hình đá bazan, nguồn tài nguyên biển phong phú. |
| Gần đảo lớn | Hòn Đá Tý | Điểm check-in gần, gắn liền truyền thuyết. |
Hình ảnh: Các Hòn đảo lẻ quanh Phú Quý
II. Những “Viên ngọc” Sinh thái và Lịch sử
1. Hòn Tranh
Hòn Tranh là hòn đảo lớn nhất trong quần thể, nằm cách đảo lớn khoảng 1km.
Sinh thái đa dạng: Đảo có cảnh quan tuyệt đẹp, được bao bọc bởi dãy núi cao chắn gió, tạo nên vùng biển êm ả, tĩnh lặng quanh năm. Hòn Tranh sở hữu quần thể rạn san hô tự nhiên đầy sắc màu, là điểm lặn ngắm san hô hút khách bậc nhất.
Vị trí quan trọng: Trước đây là hoang đảo cỏ tranh, Hòn Tranh hiện là nơi đặt trạm ra-đa quan sát biển của Hải quân Việt Nam.
Hình ảnh: Hòn Tranh đảo Phú Quý
2. Hòn Đỏ (Hòn Son hay Hòn Bút)
Vị trí & Đặc điểm: Nằm phía Đông Bắc, cách bờ xã Long Hải khoảng 1km. Tên gọi Hòn Đỏ xuất phát từ việc nơi đây có toàn là đá màu đỏ nổi bật.
Tiềm năng du lịch: Cùng với Hòn Đen, Hòn Đỏ có hệ sinh thái biển phong phú, nước biển trong xanh. Du khách có thể đi thuyền (khoảng 20 phút từ Bến cá Long Hải) để tắm biển, câu cá, và lặn ngắm san hô thỏa thích.
3. Hòn Đen (Hòn Nghiên hay Hòn Mực)
Vị trí & Đặc điểm: Nằm phía Đông Bắc, cách đảo lớn khoảng 1.8km, thuộc xã Long Hải. Đảo được hình thành từ đá mẹ Bazan chưa phong hóa.
Sinh vật biển: Là kho tàng của nhiều loại động vật biển quý hiếm như Chình biển, Hải sâm, Cầu gai, các loại cá và rong biển.
Tiếp cận: Vào những lúc nước ròng (nước cạn), có thể lội bộ ra Hòn Đen, nhưng việc di chuyển bằng cano an toàn nhất là vào mùa gió Nam.
4. Hòn Hải (Hòn Khám)
Vị trí & Đặc điểm: Cách đảo lớn khoảng 65km. Đảo có hình dạng độc đáo như một khối đá vuông cạnh mọc thẳng đứng cao hơn 100 mét, được ví như “khám thờ thần” hoặc chiếc hài giữa biển.
Tầm quan trọng: Đây là điểm cơ sở A6 trên đường cơ sở để tính lãnh hải Việt Nam, là mũi nhọn xa nhất của đường viền nội thủy Việt Nam ở hướng Đông Nam Biển Đông.
Công trình: Bộ Quốc phòng đã xây dựng Hải đăng Hòn Hải trên đảo, có vị trí trọng yếu cho an toàn hàng hải.
5. Hòn Đồ Lớn (Hòn Bố)
Vị trí & Đặc điểm: Nằm phía Đông Nam, cách đảo lớn khoảng 49km.
Địa chất đặc biệt: Là hòn đảo mới hình thành năm 1923 do hoạt động phun trào dưới lòng biển Đông. Hiện nay đã hình thành một bãi đá ngầm dài và rộng.
Sinh thái: Đảo là nơi có rất nhiều chim biển về làm tổ từ tháng 4 đến tháng 6 hàng năm.
6. Hòn Tro (Hòn Mới)
Vị trí & Đặc điểm: Cách đảo lớn khoảng 55km. Giống Hòn Đồ Lớn, Hòn Tro cũng là đảo mới hình thành năm 1923 từ hoạt động phun trào núi lửa dưới biển.
Sự tích: Người dân kể lại sự kiện rung chuyển nhà cửa và cột khói đen, lửa bốc lên ngùn ngụt trước khi đảo hình thành. Tên gọi Hòn Tro bắt nguồn từ cột khói đen đó.
7. Hòn Trứng
Vị trí & Đặc điểm: Nằm phía Tây Bắc đảo lớn, cách khoảng 10km.
Chức năng: Hòn Trứng đóng vai trò là điểm tựa thiên nhiên cho ghe thuyền: thuyền có thể neo đậu ở phía Bắc vào mùa gió Nam và ở phía Nam vào mùa gió Bắc, giúp ngư dân tránh trú bão và đảm bảo an toàn.
8. Hòn Đá Tý (Hòn Tiền hay Hòn Vung)
Vị trí & Đặc điểm: Nằm rất gần đảo lớn (khoảng 0.1km). Hòn đảo có hình thù giống cái vung nồi.
Truyền thuyết: Tương truyền, người xưa đã tìm thấy nhiều tiền kẽm của các triều đại trước trên đảo này, nên nó còn được gọi là Hòn Tiền.
9. Hòn Giữa
Vị trí & Đặc điểm: Là một dãy gành đá bén nhọn nằm vắt ngang như một nhịp cầu nối liền Hòn Đen và Hòn Đỏ.
Hiện trạng: Hòn Giữa chỉ là những mỏm đá nhỏ nhô lên và không thích hợp cho các hoạt động du lịch.
10. Hòn Đồ Nhỏ (Hòn Trào)
Vị trí & Đặc điểm: Cách Hòn Đồ Lớn khoảng 2.5km về phía Đông, chỉ dài khoảng 10m.
Hình thái: Gồm nhiều ghềnh đá lởm chởm, chỉ nổi lên khi nước ròng (cạn) và chỉ thấy nhấp nhô trên mặt biển khi nước lớn.
10 hòn đảo lớn nhỏ này, mỗi hòn mang một câu chuyện lịch sử, địa chất và sinh thái riêng, cùng nhau tạo nên một quần đảo Phú Quý đầy hấp dẫn và kiên cường giữa biển khơi Tổ quốc. Khám phá Phú Quý chính là khám phá cả một chuỗi thiên nhiên kỳ thú này.
>>>>Xem thêm: Những lưu ý khi khám phá Gành Hang Phú Quý